TÜSEV’in Ocak 2009’dan beri Avrupa Birliği, Demokratikleşme ve İnsan Hakları İçin Avrupa Aracı (DİHAA) kapsamında, Sivil Toplum Geliştirme Merkezi Derneği (STGM) işbirliğiyle yürüttüğü Türkiye’de Örgütlenme Özgürlüğünün İzlenmesi İçin Metodoloji Geliştirilmesi Projesi bulguları Türkiye’de Derneklerin Örgütlenme Özgürlüğü Önündeki Engeller adlı bir raporla bir araya getirilmiştir.
Avrupa Birliği uyum süreci kapsamında 2004 yılı Kasım ayında yürürlüğe giren Dernekler Kanunu Türkiye’de sayıları yaklaşık 85.000’ini bulan dernekler açısından bir dönüm noktası olmuştu. Ancak, 2004’ten günümüze geçen sürede, örgütlenme özgürlüğüne ilişkin uygulamalarda derneklerin yaşadıkları sorunlar gündemi sık sık meşgul etmeye devam etmiştir. Devamı ve rapor için...

İlgili Mevzuat;
· 5253 Sayılı Dernekler Kanununun 19uncu maddesi
· Dernekler Yönetmeliği Madde 83

Bilindiği üzere derneklerin yıllık beyannamelerini verme dönemi 1 Ocak itibariyle başlayıp Nisan ayının sonuna kadar devam etmektedir. Dernek yönetim kurulu başkanları, bir önceki yıla ait Dernek Beyannamelerini Dernekler Yönetmeliğinin (EK-21) ekini doldurarak, mülki idare amirliğine vermekle yükümlüdürler.
İl merkezlerinde ve büyükşehir belediyesi sınırları içinde kalan ilçelerde bulunan dernekler beyannamelerini bir adet, diğer ilçe merkezinde bulunanlar ise iki adet olarak verirler.
Şubeler, mülki idare amirliğine verecekleri beyannamelerin birer örneğini bağlı bulundukları derneğe de vermekle yükümlüdürler.

TÜSEV, 4 Mart 2010’da İstanbul’da çeşitli alanlarda çalışan 25 dernek temsilcisinin katılımıyla bir dernekler mevzuatı eğitimi düzenlemiştir. Eğitimde derneklerin mevzuattan kaynaklanan sorumlulukları yanında mevzuattaki son değişiklikler hakkında da bilgilendirme yapılmıştır. TÜSEV Genel Sekreteri Namık Ceylanoğlu’nun açılış konuşmasıyla başlayan eğitim, TÜSEV Program Direktörü Tevfik Başak Ersen’in sunumuyla devam etmiştir. Katılımcılar ayrıca derneklerin başta üst yapılara üyelik, defter ve evrakların tutulması, cezalar gibi konulardaki sorularına cevap bulma imkanı bulmuşlardır.

Türkiye Üçüncü Sektör Vakfı’nın (TÜSEV) Sivil Toplum Geliştirme Merkezi Derneği (STGM) ortaklığıyla Ocak 2009’dan itibaren uyguladığı “Türkiye’de Örgütlenme Özgürlüğünün İzlenmesi için Metodoloji Geliştirme Projesi” kapsamında hazırlanan Dernekler için Örgütlenme Özgürlüğü İzleme Anketinin ilk aşaması 7 Aralık 2009 itibarıyla tamamlanmış ve anket 2010 yılında yeniden yayımlanmak üzere kapatılmıştır. Anketi 40 ilden 200’e yakın dernek tamamlayarak; kuruluş, üyeler, defter ve evraklar, genel kurul, denetim, uluslararası ilişkiler, vergiler, cezalar, Basın Kanunu, Yardım Toplama Kanunu ve Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu kapsamındaki faaliyetleriyle ilgili sorulara cevap vermişlerdir. İzleme anketi, örgütlenme özgürlüğünün önündeki engellerin bizzat yaşayanlar tarafından dile getirilmesini sağlamış ve tanımlanacak engellerin kaldırılması için bir ilk adım olmuştur. Projenin Nisan 2010’a kadar uzatılması ve bu kapsamda çeşitli lobi faaliyetleri yapılması planlanmaktadır. Ankete vakit ayıran tüm derneklere tekrar teşekkür ediyoruz. 10/12/2009

31.3.2005 tarihli ve 25772 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Dernekler Yönetmeliğinin geçici 4 üncü maddesinde yer alan "üç yıl" ibaresi "dört yıl" olarak değiştirilmiştir.

Buna göre, Dernekler Yönetmeliğinin yürürlüğe girdiği tarihten önce faaliyette bulunmasına izin verilen dernek lokalleri, durumlarını dört yıl içinde Dernekler Yönetmeliğinde öngörülen koşullara uygun hale getirmekle yükümlüdürler. Lokallere ilişkin hükümler Dernekler Yönetmeliğinin 56-71 inci maddelerinde düzenlenmiştir.